اقتصاد اشتراکی چیست و آینده آن چیست؟


ممکن است برای کارهایی مانند تاکسی سواری، تحویل بسته به مقصد و خرید اقلام دست دوم از خدمات اپلیکیشن های مختلف استفاده کنید. این گونه خدمات و اپلیکیشن ها که زندگی روزمره ما را به کلی تغییر داده و به آن سرعت می بخشد، بخشی از مفهوم اشتراک گذاری اقتصادی است. آیا می دانید اقتصاد اشتراک چیست و چرا در زندگی ما اهمیت دارد؟ برای دریافت پاسخ این سوالات با ما همراه باشید.

اقتصاد اشتراکی چیست؟

به لطف اپلیکیشن‌ها و استارت‌آپ‌هایی که خدمات مختلفی ارائه می‌کنند، اکنون می‌توانیم به راحتی با تاکسی تماس بگیریم، غذا سفارش دهیم، لباس‌هایی را که دیگر نمی‌پوشیم بفروشیم و با چند ضربه روی صفحه نمایش گوشی، خدمات بیشتری دریافت کنیم.

با افزایش منابع و آگاهی ما از مزایای کاهش مصرف کننده، این پلتفرم های دیجیتال راه حل عالی ارائه کرده اند: اشتراک گذاری.

پیش بینی می شود تا سال 2025 اقتصاد اشتراک گذاری 300 میلیارد دلار هزینه داشته باشد، اما این اقتصاد به اشتراک گذاری چیست و از کجا می آید؟

اقتصاد مشارکتی یا اقتصاد تعاونی به عنوان یک سیستم اقتصادی تعریف می شود که در آن کالاها و خدمات بین مردم به اشتراک گذاشته می شود. این اشتراک گذاری خدمات و محصولات معمولاً در یک پلتفرم آنلاین انجام می شود.

آتیلا مارتون، استاد دیجیتالی سازی در دانشکده بازرگانی کپنهاگ، معتقد است که این مفهوم را می توان به 3 مفهوم مختلف تقسیم کرد:

  1. اقتصاد واقعی اشتراک گذاری: این درست مانند ساده ترین شکل اشتراک گذاری است، مانند اشتراک غذا با اعضای خانواده. به عنوان مثال، ویکی‌پدیا پلتفرمی است که کاربران می‌توانند داوطلبانه در آن مشارکت داشته باشند و دانش را به اشتراک بگذارند.
  2. هدیه دادن: شما یک محصول یا خدمات، مانند یک کیک تولد را به اشتراک می گذارید، به این امید که دیگران در آینده متقابلاً پاسخ دهند. این مفهوم از روزهای اولیه اینترنت و جنبش منبع باز رشد کرد، زمانی که برنامه نویسان نرم افزار و کدنویسی خود را آزادانه در دسترس دیگران قرار دادند.
  3. اقتصاد شبه جمعی: این مفهوم به معنای درآمدزایی از اقتصاد غیررسمی است، به عنوان مثال، معاملات کوچک و کنترل نشده مانند فروش غذاهای خیابانی یا تاکسی های اینترنتی.

درک مفهوم اشتراک اقتصادی

جوامع بشری هزاران سال است که دارایی‌های مشترک داشته‌اند، اما ظهور اینترنت و استفاده از داده‌های بزرگ، یافتن دیگرانی را که می‌توانند این دارایی‌ها را به اشتراک بگذارند، آسان‌تر کرده است. این نوع پویایی را می توان اقتصاد اشتراکی، مصرف مشارکتی، اقتصاد مشارکتی یا اقتصاد همتا نامید.

اقتصاد اشتراک گذاری به افراد و گروه ها این امکان را می دهد که با به اشتراک گذاشتن دارایی های استفاده نشده درآمد کسب کنند. در اقتصاد تقسیمی، املاک بلااستفاده مانند اتومبیل های پارک شده در گاراژها و اتاق های اضافی را می توان اجاره کرد. به این ترتیب دارایی های فیزیکی به عنوان خدمات به اشتراک گذاشته می شود.

جالب اینجاست که خودروهای شخصی 95 درصد از عمر خود بدون استفاده می مانند. خدمات اشتراک خودرو و تاکسی های اینترنتی این سرمایه را به کارآمدترین شکل ممکن در دسترس قرار می دهد. خدماتی مانند Airbnb که سرویسی برای اشتراک محل اقامت است، اتاق های بلااستفاده یا خانه های خالی را نیز به منبع درآمد صاحبان این وجوه تبدیل می کند. این در حالی است که هزینه اجاره اقامتگاه برای مسافران 30 تا 60 درصد کمتر از هزینه رزرو هتل است.

چرا تقسیم بندی اقتصاد اینقدر سریع رشد کرده است؟

فناوری بزرگترین محرک رشد در اقتصاد اشتراکی است. شرکت ها توانسته اند از طریق دیجیتالی شدن از اقتصاد غیررسمی بهره ببرند. تراکنش‌های خرد و نظارت دقیق، اشتراک‌گذاری آنلاین را تسهیل کرده و مردم به آن اعتماد دارند.

اقتصاد تقسیم‌بندی نیز نقش مهمی در تغییر فرهنگ نسل هزاره و نسل Z داشته است. مردم، به‌ویژه جوانان، در دسترسی به چیزها راحت‌تر از داشتن آن‌ها هستند. به عنوان مثال، سرویس هایی مانند Spotify و Netflix به جای ارائه نسخه های فیزیکی محصولات فرهنگی، حس دسترسی به منابع مشترک را برای کاربران خود ایجاد کرده اند. همین منطق را می توان برای هر سرویس دیگری حتی تاکسی های اینترنتی در نظر گرفت. با داشتن یکی از این برنامه ها، همیشه احساس می کنید یک ماشین آماده است تا شما را بدون ماشین شخصی شما به مقصد برساند.

یکی دیگر از عوامل کلیدی در رشد اقتصاد تقسیمی، سرمایه گذاری بالا است. این شرکت ها و اپلیکیشن ها اغلب سرمایه زیادی را جذب کرده و سهم زیادی از بازار را به دست می آورند. این شرکت ها به کسب و کارهای بزرگ با صدها یا حتی هزاران کارمند تبدیل شده اند.

آیا اقتصاد اشتراکی ماهیتا پایدار است؟

قبرستان دوچرخه چین - اقتصاد مشارکتی
قبرستان دوچرخه ها در چین

بسیاری از پلتفرم‌های اشتراک‌گذاری جایگزین‌های خوبی برای فرآیندهایی که منجر به زباله، آلودگی و مصرف‌گرایی می‌شوند، ارائه می‌کنند. البته این سوال مهم در مورد این خدمات که مضرتر یا مفیدتر هستند مطرح می شود.

به عنوان مثال، برنامه‌های اشتراک‌گذاری دوچرخه به کاربران این نوید را می‌دهند که خدمات آن‌ها باعث کاهش تعداد خودروها در خیابان و تشویق کاربران به ورزش می‌شود، اما عکس‌های منتشر شده از قبرها برای اشتراک‌گذاری دوچرخه نشان می‌دهد که گسترش سریع این خدمات، منابع بیشتری را بیش از حد لازم اضافه می‌کند. تبدیل شد در واقع به جای کاهش تولید و خرید دوچرخه، افزایش بیشتری یافت و بسیاری از آنها بلااستفاده ماندند.

پلتفرم‌های اشتراک‌گذاری لباس نیز افراد را تشویق می‌کند تا بیشتر از حد معمول لباس بخرند، زیرا فرصتی را برای آن‌ها فراهم می‌کند تا با اجاره آن‌ها درآمد جانبی کسب کنند. در واقع، این خدمات گاهی جنبه های زیست محیطی منفی دارند که ما از آنها غافل نمی شویم.

پلتفرم های اشتراک گذاری گاهی اوقات تهدیدی برای اقتصادهای محلی هستند. به عنوان مثال، وب سایت Airbnb که بستری برای اشتراک خانه های اجاره ای است، متهم به دست داشتن در افزایش قیمت اجاره شده است. یا شرکت هایی که خدمات اشتراک سواری ارائه می دهند، آژانس های محلی را رونق کمتری داده اند. روز به روز افراد بیشتری با کمک خدمات آنلاین و پیک از فروشگاه های بزرگ خرید می کنند و سهم کسب و کارهای کوچک محلی در بازار کمتر و کمتر می شود.

آینده اقتصاد مشارکتی چگونه است؟

اشتراک گذاری پلتفرم های اقتصادی نیازمند فناوری های جدیدی مانند هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل داده ها است تا منبع درآمد خود را تغییر دهد. به عنوان مثال، شرکت معروف اوبر را در نظر بگیرید. این شرکت 7.25 میلیارد دلاری هنوز در حال جمع آوری داده ها برای تغییر شیوه های تجاری است. Airbnb همچنین با صنعت گردشگری محلی همکاری می کند و Airbnb Experiences را ارائه می دهد.

از آنجایی که پلتفرم های اصلی امروزی خدمات خود را به روز می کنند، اقتصاد اشتراک گذاری احتمالاً برای صنایع جدید و مرتبط در دسترس خواهد بود.

تقسیم اقتصادی؛ یک اقتصاد پر رونق

برنامه های اشتراک گذاری خودکار بر اساس اقتصاد اشتراک گذاری عمل می کنند

اقتصاد اشتراک گذاری در چند سال گذشته رشد کرده است. در حال حاضر، این مفهوم اقتصاد یک اصطلاح فراگیر است و پلتفرم های زیادی در اقتصاد اشتراک گذاری درگیر هستند، از جمله:

  • مشارکت: شرکت‌هایی که فضاهای باز مشترک را برای فریلنسرها، کارآفرینان و کارگران از راه دور در مناطق بزرگ شهری فراهم می‌کنند.
  • وام دهی همتا به همتا: شرکت‌هایی که به افراد اجازه می‌دهند با نرخ‌های پایین‌تر از مؤسسات وام‌دهی سنتی به افراد دیگر وام بدهند.
  • روش: سایت هایی که به افراد اجازه می دهند لباس های خود را بفروشند یا اجاره کنند.
  • آزاد: سایت هایی که کار رایگان یا فریلنسرها را در طیف وسیعی از مشاغل سنتی گرفته تا خدمات تخصصی ارائه می دهند.

انتقاد از اقتصاد اشتراکی

اگرچه این مفهوم دارای مزایا و رشد فراوانی است، اما انتقاداتی نیز به آن وارد شده است از جمله بحث پایداری محیطی که به آن پرداختیم. البته نقدهای دیگری نیز به اقتصاد تعاونی وارد است.

انتقاد از اقتصاد اشتراکی اغلب شامل عدم اعتماد به فرآیندهای نظارتی است. مشاغلی که خدمات اجاره ای ارائه می دهند باید تحت نظارت باشند. اشخاص بدون مجوز که خدمات اجاره ای را ارائه می دهند، ممکن است مقررات را رعایت نکنند یا هزینه مربوطه را پرداخت کنند.

نگرانی دیگر این است که عدم نظارت دولت منجر به سوء استفاده شدید از خریداران و فروشندگان می شود. چندین تخلف مختلف گزارش شده است، مانند:

  • وجود دوربین های مخفی در اتاق های اجاره ای;
  • رفتار ناعادلانه با سکوهای پیمانکاران؛
  • به اشتراک گذاری اطلاعات سفر؛
  • کشتن مشتریان از طریق مالکان واقعی یا جعلی.

همچنین این نگرانی وجود دارد که اطلاعات به اشتراک گذاشته شده در یک پلت فرم آنلاین ممکن است باعث تبعیض نژادی یا جنسیتی در بین کاربران شود. این سوگیری‌ها زمانی رخ می‌دهند که کاربران مجاز باشند انتخاب کنند که خانه یا اتومبیل خود را با چه کسی به اشتراک بگذارند.

اشتراک اقتصادی ایران

اشتراک گذاری اقتصادی یک مفهوم جا افتاده در ایران است و اکنون پلتفرم های زیادی خدمات اشتراک گذاری اقتصادی را ارائه می دهند.

با این پلتفرم‌ها می‌توانید با چند ضربه روی تلفن همراه خود خدمات مختلفی را دریافت کنید، از جمله:

  • حمل و نقل مشترک؛
  • سفارش غذا؛
  • اجاره خانه و محل سکونت؛
  • خرید و فروش لباس دست دوم.

تعداد این پلتفرم ها در ایران نیز روز به روز در حال افزایش است که البته در بین نمونه های خارجی تفاوت هایی وجود دارد.

خلأ برخی از خدمات مانند وام همتا به همتا توسط خدمات ایرانی احساس می شود. با توجه به پذیرش این خدمات، همانند سال های آینده، مدل های دیگری از اقتصاد اشتراک گذاری در ایران اجرا خواهد شد.

نطر شما چی هست

آیا تا به حال از خدمات اشتراک گذاری اقتصادی استفاده کرده اید؟ آیا فکر می کنید اقتصاد اشتراکی راه خوبی برای استفاده جمعی از منابع محدود و تسهیل زندگی برای همه در شرایط فعلی اقتصاد و تورم است؟ حتما تجربیات خود را در قسمت نظرات با سایر همکاران «چگونه» به اشتراک بگذارید.


در این مجموعه ارزشمند، تمام آنچه شما نیاز دارید خط تیره و رشد کسب و کار giandam na.

این مجموعه حاصل تجربیات است اساتید هاروارد هر کدام از آنها یکی از کارآفرینان و مشاوران بزرگ دنیا هستند.