چاقی کودکان (بررسی علل و علائم و پاسخ به مهمترین سوالات چاقی کودکان)


چاقی مشکلی است که نه تنها بزرگسالان بلکه بسیاری از کودکان در سنین مختلف را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. چاقی در کودکان مشکلات زیادی را ایجاد می کند که می تواند عواقب خود را نه در کوتاه مدت بلکه در بزرگسالی نشان دهد. مشکلاتی مانند دیابت، فشار خون بالا و کلسترول بالا که از دوران کودکی شروع می شود و تا بزرگسالی ادامه می یابد، تنها تعدادی از شناخته شده ترین عوارض چاقی دوران کودکی هستند. بسیاری از کودکان چاق تا بزرگسالی چاق می مانند، به خصوص اگر یک یا هر دو والدین چاق باشند. چاقی دوران کودکی نیز می تواند باعث کاهش عزت نفس و افسردگی شود.

علائم چاقی در کودکان (بررسی مهم ترین علائم)

برخی از شایع ترین علائم چاقی در دوران کودکی عبارتند از:

  • تغییرات ظاهری عبارتند از: علائم کشیدگی پوست در ناحیه کمر و شکم، تیره شدن پوست گردن و سایر نواحی.
  • افزایش تجمع چربی در ناحیه سینه
  • از دست دادن شدید عزت نفس
  • اختلالات اشتها
  • تنگی نفس در حین فعالیت بدنی
  • آپنه خواب
  • یبوست
  • رفلاکس معده به مری
  • بلوغ زودرس و سیکل های قاعدگی نامنظم در دختران
  • بلوغ تاخیری در پسران
  • کف پای صاف
  • دررفتگی لگن
  • و….

چاقی کودکان چگونه تشخیص داده می شود؟

محاسبه شاخص توده بدنی (BMI) با اندازه گیری قد و وزن رایج ترین روش برای ارزیابی وزن در کودکان و بزرگسالان است. با کمک این شاخص می توان به راحتی اضافه وزن و چاقی کودک را مشخص کرد و اقدامات لازم را برای کاهش وزن او در وهله اول انجام داد.

همچنین، پزشک می‌تواند علاوه بر محاسبه شاخص توده بدنی، از نمودارهای رشد و سایر آزمایش‌ها استفاده کند تا بررسی کند که آیا وزن کودک می‌تواند باعث مشکلات سلامتی شود.

چه چیزی باعث چاقی در کودکان می شود؟

کودکان به دلایل مختلفی ممکن است چاق شوند. علل اصلی این بیماری عبارتند از:

  • عوامل ژنتیکی
  • عدم تحرک بدنی
  • الگوهای غذایی نامناسب یا ترکیبی از این عوامل

چاقی در کودکان به ندرت ناشی از شرایط پزشکی مانند مشکلات هورمونی است. معاینه فیزیکی و آزمایش خون این مشکل را تشخیص می دهد.

اگرچه در بیشتر موارد، کل اعضای خانواده می توانند مشکلات وزنی را به ارث ببرند، اما هر کودکی از یک خانواده چاق لزوماً اضافه وزن ندارد. کودکانی که والدین، برادران یا خواهران چاق دارند بیشتر در معرض خطر اضافه وزن قرار دارند، اما این چاقی ممکن است از ویژگی های خانوادگی مانند تغذیه و عادات ورزشی ناشی شود.

آیا چاقی دوران کودکی می تواند یک مسئله ژنتیکی و ارثی باشد؟

ژنتیک نقش مهمی در چاقی کودکان دارد. کودکانی که اعضای خانواده آنها اضافه وزن دارند، بیشتر در معرض افزایش وزن هستند. در بیشتر موارد، ژنتیک با عوامل رفتاری و محیطی همراه است. یعنی در تشخیص وزن کودک، عادات غذایی و فعالیت بدنی به اندازه سابقه خانوادگی او اهمیت دارد.

آیا اضافه وزن کودک من در طول رشد به تدریج کاهش می یابد؟

اضافه وزن فرزندتان از بین نمی رود مگر اینکه به او کمک کنید تا انتخاب های سالم تری داشته باشد. مطالعات نشان می دهد که کودکان چاق یا دارای اضافه وزن بیشتر در معرض ابتلا به بزرگسالان چاق هستند.

آیا باید برای فرزندم رژیم لاغری در نظر بگیرم؟

قبل از مشورت با پزشک، برای کودک خود یک وعده غذایی برنامه ریزی نکنید. یک کودک برای رشد و یادگیری به مقدار مشخصی کالری و مواد مغذی نیاز دارد.

ما به عنوان والدین چگونه می توانیم به درمان چاقی فرزندمان کمک کنیم؟

به کودک خود بیاموزید که غذاهای سالم و فعالیت بدنی منظم کلید اصلی وزن طبیعی و سالم است. این عادات خوب همچنین می تواند از مشکلات سلامتی، اجتماعی و عاطفی که می تواند به دلیل چاقی ایجاد شود جلوگیری کند.

شما به عنوان والدین یا مراقبان اصلی، تأثیر زیادی روی کودک دارید. کودک رفتار شما را دنبال خواهد کرد. پس الگوی خوبی برای او باشید. همه اعضای خانواده باید قانون غذای سالم و فعالیت بدنی را اجرا کنند و این قانون نباید فقط به یک کودک دارای اضافه وزن محدود شود. به رژیم های غذایی یا برنامه های موقت فکر نکنید. با این قانون، شما عادت های مادام العمری را ایجاد می کنید که سلامت کل خانواده را افزایش می دهد.

راهکارهای پیشگیری از چاقی کودکان چیست؟

با رعایت برخی از مراحل زیر و همچنین کمک گرفتن از پزشک، به راحتی می توانید از چاقی کودکان جلوگیری کنید:

  • مصرف نوشیدنی های شیرین را محدود و کاهش دهید
  • کمک به کودکان برای افزایش فعالیت بدنی، بازی یا ورزش
  • مصرف فست فودهای مضر را کاهش یا محدود کنید
  • درمان مشکلات پزشکی در کودکان که ممکن است منجر به چاقی شود
  • کمک به درمان مشکلات روانی کودکان مانند افسردگی، ناامیدی، عدم اعتماد به نفس و ….
  • کودکان را به خوردن میوه ها و سبزیجات تازه تشویق کنید
  • تماشای تلویزیون، استفاده از رایانه و تلفن همراه را محدود کنید
  • و….