کبد چرب در کودکان چیست؟ درمان ها و عوارض جانبی چیست؟


با افزایش جمعیت و تغییر سبک زندگی، بسیاری از بزرگسالان و کودکان کمتر فعال می شوند. در گذشته بیشتر کودکان با انجام بازی هایی مانند فوتبال، هفت سنگ و قائم باش و سایر بازی های فعال از آن لذت می بردند. اما در حال حاضر تلویزیون و لپ تاپ جایگزین آن شده است. کم تحرکی و مصرف زیاد فست فودها را می توان مهمترین عامل ابتلای کودکان به بیماری های مختلف دانست. کبد چرب امروزه یکی از شایع ترین بیماری های کودکان است که سلامت آن ها را به خطر می اندازد. به همین دلیل شناخت علائم کبد چرب در کودکان ضروری است. با این حال، تشخیص علائم بیماری در مراحل اولیه دشوار است، بنابراین والدین باید اطلاعات خود را در مورد علائم کبد چرب در کودکان افزایش دهند.

در این مقاله علائم کبد چرب در کودکان، عوارض احتمالی و روش های درمان آن شرح داده شده است.

کبد چرب چیست و چرا به این بیماری مبتلا می شویم؟

کبد یکی از اعضای مهم بدن انسان و تنها عضوی است که قادر به خوددرمانی است. چربی به طور طبیعی در کبد وجود دارد، اما اگر مقدار این چربی بیش از حد باشد، باعث مشکلات و بیماری های کبدی می شود. یکی از شایع ترین بیماری های کبدی کبد چرب نام دارد. سه نوع کبد چرب وجود دارد که به عنوان “بیماری خاموش” نیز شناخته می شود. بیماری کبد چرب غیر الکلی، بیماری کبد چرب الکلی و سیروز طولانی مدت درمان نشده شایع ترین انواع بیماری های کبدی هستند. شناخت علائم کبد چرب در تشخیص و درمان به موقع بسیار موثر است.

در کبد چرب غیر الکلی، میزان چربی در کبد بیش از حد طبیعی است. علت اصلی افزایش چربی کبد بیماری های زمینه ای یا سبک زندگی نامناسب است که باعث بیماری های کبدی می شود. اگر کبد چرب برای مدت طولانی وجود داشته باشد و درمان و پیگیری نشود، می تواند به سیروز کبدی تبدیل شود. در این بیماری سلول های آسیب دیده کبد و بافت های آسیب دیده به نام بافت زخم جایگزین سلول های سالم کبد می شوند.

سبک زندگی ناسالم که شامل سبک زندگی غیرفعال، مصرف زیاد غذاهای سرخ کردنی و تنقلات نمکی ناسالم است، یکی از مهم ترین عوامل ایجاد کبد چرب است.

بچه ها کبد چرب گرفتند؟

متاسفانه در سال های اخیر تعداد کودکان و نوجوانان مبتلا به کبد چرب افزایش یافته است. بیماری کبد چرب غیر الکلی شایع ترین نوع این بیماری در کودکان است. اما با تشخیص و درمان به موقع می توان از بروز مشکلات جدی در کودکان پیشگیری کرد. مطالعات نشان داده است که بیش از نیمی از کودکان مبتلا به کبد چرب اضافه وزن دارند. بنابراین از آنجایی که کودکان دارای اضافه وزن بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.

عوارض کبد چرب در کودکان چیست؟

همانطور که قبلا ذکر شد، تشخیص زودهنگام کبد چرب در کودکان می تواند از پیشرفت آن جلوگیری کند. اگر کبد چرب در کودکان به موقع درمان نشود، می تواند منجر به التهاب کبد و تشکیل بافت اسکار یا ضایعات شود. برای تشخیص عوارض کبد چرب در کودکان و درمان آن باید به پزشک مراجعه کرد و آزمایش را طبق دستور پزشک انجام داد.

علائم کبد چرب در کودکان چیست؟

در مراحل اولیه بیماری کبد چرب علائم خارجی مانند ضعف و خستگی وجود ندارد. تشخیص قطعی کبد چرب نیاز به آزمایش و سونوگرافی دارد، اما دانستن علائم احتمالی این بیماری می تواند به شما در تشخیص زودهنگام کبد چرب کمک کند. درد و التهاب در سمت راست بالای شکم از علائم شایع کبد چرب است.

معمولاً پزشک با معاینه بالینی کودک می تواند هپاتیت را تشخیص دهد. احساس خستگی و ضعف عضلات، کم توجهی، ریزش مو و حساسیت های پوستی، بی اشتهایی و زردی از دیگر علائم این بیماری در کودکان است. فشار خون بالا یا اولین علائم دیابت نوع 2 از دیگر مشکلاتی است که می تواند باعث اختلال در عملکرد کبد و بیماری کبد چرب در کودکان شود.

برای تشخیص کبد چرب در کودکان چه آزمایشاتی باید انجام شود؟

آزمایش خون و سونوگرافی اغلب برای تشخیص کبد چرب در کودکان پس از معاینه عمومی توسط پزشک انجام می شود. وزن و قد کودک، سابقه رشد و بیماری های زمینه ای مانند دیابت نوع 1 همه اطلاعاتی هستند که باید توسط متخصص بررسی شوند. آزمایشات دیگری مانند آزمایش ادرار، بیوپسی کبد، سی تی اسکن و ام آر آی معمولا برای بررسی دقیق بافت و عملکرد کبد انجام می شود.

روش های درمان کبد چرب در کودکان

قد و وزن کودکان در حال رشد باید در فواصل منظم اندازه گیری شود. کودکانی که اضافه وزن دارند برای رسیدن به وزن طبیعی باید تحت نظر متخصص تغذیه باشند. توجه به این موضوع ضروری است، زیرا چاقی اولین و مهمترین عامل ایجاد کبد چرب در کودکان است. کاهش وزن با خستگی و خستگی مداوم همراه است. ورزش و بازی هایی که کودکان را فعال می کند برای کاهش وزن و درمان کبد چرب در آنها بسیار موثر است.

غذاهای سالم برای کبد چرب در کودکان، غذاهایی هستند که قند، چربی و نمک زیادی ندارند. خوردن میوه ها و سبزیجات به جای غذاهای سرخ شده و آماده بهترین توصیه برای پاکسازی کبد در کودکان است به عنوان مثال خوردن بادام و کشمش به دلیل داشتن پتاسیم جایگزین مناسبی برای تنقلات مانند چیپس و پفک است.

توصیه های تغذیه ای به والدین برای کنترل کبد چرب در کودکان

  • به جای نان سبوس دار از نان سبوس دار مانند نان سنگک در برنامه غذایی کودک خود استفاده کنید
  • مصرف نوشیدنی های شیرین مانند چای شیرین، نوشابه های گازدار، آب میوه های صنعتی، شیرهای طعم دار، بیسکویت، شیرینی و کیک خامه ای و شکلاتی، شکلات و بستنی را تا حد امکان محدود یا اجتناب کنید.
  • غذاهای سرخ شده، پخته و آب پز را جایگزین غذاهای سرخ شده کنید
  • به جای روغن های جامد، کره، مارگارین و چربی های حیوانی از روغن های مایع مانند روغن زیتون، روغن آفتابگردان و روغن ذرت استفاده کنید.
  • مصرف خامه، دوغ، پنیر خامه ای، کره، ماست پرچرب و خامه ای، غذاهای سرخ شده، شیرینی های خامه ای، شیر پرچرب و بستنی را کاهش دهید.
  • به جای لبنیات پرچرب از لبنیات کم چرب استفاده کنید
  • مصرف سس مایونز را کاهش دهید و سس سالاد سالم را با ماست کم چرب، آب لیمو، سرکه یا آب پرتقال و سبزیجات معطر و روغن زیتون جایگزین کنید.
  • از آب آشامیدنی سالم به عنوان بهترین نوشیدنی برای رفع تشنگی و تامین مایعات مورد نیاز کودک استفاده کنید.
  • استفاده از تنقلات با ارزش غذایی پایین مانند بسیاری از محصولات غلات، شکلات، چیپس، پاستیل، نمک و آب نبات را محدود کنید.
  • مصرف فست فودها و غذاهای آماده چرب و شور را محدود کنید و غذاهای سنتی با ارزش غذایی بالا را جایگزین کنید.
  • از انواع سبزیجات و میوه های خوش رنگ و معطر در غذاهای اصلی مانند سالاد، خورش، سوپ و سایر غذاهای سبزیجات استفاده کنید.
  • توجه به کاهش وزن در کودکان چاق با تشویق آنها به رعایت رژیم غذایی مناسب زیر نظر متخصص تغذیه.

نقش ورزش در کنترل کبد چرب کودکان

انجام ورزش های روزانه یا هفتگی مانند پیاده روی، شنا یا دوچرخه سواری با رژیم غذایی مناسب در بهبود کبد چرب بسیار موثر است. ورزش همچنین می تواند خطر ابتلا به دیابت، فشار خون و چربی خون بالا را کاهش دهد که همگی از عوامل خطر کبد چرب هستند. ورزش می تواند میزان آنزیم های کبدی در سرم بیماران مبتلا به کبد چرب را کاهش دهد و حتی افزایش اندک در فعالیت بدنی روزانه باعث بهبود آنزیم های کبدی می شود.

نتایجی که اظهار شده

امروزه شیوع بیماری هایی مانند کبد چرب در بزرگسالان و کودکان بسیار زیاد است. سبک زندگی غیر فعال و سبک زندگی نامناسب در کنار رژیم غذایی نامناسب از عوامل بسیار مهمی هستند که بروز این بیماری را افزایش می دهند. مشکلاتی مانند چاقی، پرخوری و تنقلات پر کالری برای سلامت کودکان باید کنترل شود.

منابع

  1. رژیم کراوز و فرآیند مراقبت از تغذیه الزویر، 2017.
  2. خط سلامت

دیدگاهتان را بنویسید